Leita ķ fréttum mbl.is

Bloggfęrslur mįnašarins, įgśst 2014

Tķu gošsagnir og stašreyndir um Gaza strķšiš

 Sannleikurinn er sagšur verša fyrsta fórnarlambiš ķ strķši. Hér koma nokkrar lygar sem hefur veriš dreift um Israel undanfarnar vikur – og sannleikurinn aš baki rógburšarins. Til žess aš nį raunhęfri lausn į spennunni į žessu svęši verša stašreyndir mįlsins aš liggja fyrir.

(1)Israelsmenn hófu strķšiš og notušu moršin į žremur ķsraelsku piltum sem tylliįstęšu.

Į fyrsta įrshelmingi įrsins 2014, įšur en strķšiš hófst, hafši Hamas skotiš 200 flugskeytum aš almenningi ķ Ķsrael. Žegar unglingspiltunin var ręnt į grimmilegan hįtt leitušu Israelsmenn žeirra į Vesturbakkanum. Žeir fundust seinna myrtir. Til žess aš draga athyglina frį įbyrgš Hamas į žessum moršum sendi hryšjuverkamennirnir flugskeyti ķ hundrašatali vķtt og breitt um Israel žannig aš 80% af ķbśum Israels leitaši ķ daušans ofboši ķ sprengjuskżlin.

 

Ķsrael svaraši meš žvķ aš eyša skotstöšvum į Gaza sem leiddi til žess aš žeir fundu mikiš net af hryšjuverkagöngum sem Hamas ętlaši aš nota til aš myrša fjölda gyšinga og taka ašra sem gķsla meš leifturįrįs aš žvķ er upplżsingar herma.

 

(2) Įtök gegn Israel er eina leišin fęr fyrir Hamas til bęta kjör fólksins

 

Ef Hamas vęri alvara ķ žvķ aš berjast fyrir betri kjörum fyrir žaš fólk sem žeir segjast vera annt um žį hefšu žeir ekki tekiš völdin  meš ofbeldi į Gaza įriš 2006 og komiš ķ veg fyrir allar kosningar sķšan. Hamas handtekur og drepur pólitķska andstęšinga įn réttarhalda. „Sišgęšislögregla“ Hamas refsar konum fyrir aš reykja og klęšast óķslömskum fatnaši eins og gallabuxum og T-bolum. Heišursorš į konum leiša til mildra refsinga,- meš kannski 6 mįnaša fangelsisvistun.

 

Žaš kostar milljónir dollara, mikils magns sements og margra įra vinnu aš byggja göng frį Gaza inn ķ Israel. Fyrstu tvęr vikur strķšsins fundu Israelsmenn 30 slķk göng sem hafa kostaš tugi milljónir dollara sem Hamas hefši getaš eytt ķ žįgu ķbśa Gaza ķ staš žess aš eyša žvķ ķ strķš gegn Israel.

 

Ef Hamas vildi ķ raun betra lķf fyrir ķbśa Gaza žį hefšu žeir ekki forsmįš višskipti og uppbyggingu ķ staš hryšjuverka og einręšis. Žegar Israel flutti alla sķna ķbśa og hermenn frį Gaza 2005 eyšilagši Hamas og ręnandi skrķll 3000 gróšurhśs sem amerķskir gyšingar höfšu keypt og gefiš til svęšisins til aš ašstoša viš uppbyggingu žessa veikburša svęšis. Hamas skildi žannig eftir sig minnismerki um ógn sķna og brenglun.

 

(3) Hamas reynir aš lįgmarka mannfall Palestķnumanna

 

 Ķ staš žess aš lįgmarka mannfall viršist Hamas stušla aš aukningu žess. Hamasmenn hafa skotiš žśsundum flugskeyta į Israel frį skotpöllum stašsettum ķ skólum, moskum, sjśkrastofnunun og ķbśšarhśsum, - hvorki meira né minna en 11000 sķšan 2005 (1-2000 hafa bęst viš sķšan žetta var skrifaš).  Žvert į žaš aš byggja sprengjuskżli til žess aš verja sitt fóllk eins og Israelar hafa gert, hefur Hamas notaš alla sķna almenna borgara sem mannlegan varnarskjöld.

Hamas hefur gert stęrsta heilsustofnun sķna, Shifa spķtalann, aš mišstöš herstjórnar, vitandi aš hęrri sišgęšisvišmiš Israela en žeir sjįlfir hafa, gerir Israelum erfitt um vik aš rįšast į mišstöš hernašarumsvifa žeirra

 

(4) Hlutfall almennings ķ mannfalli Palestķnu er ķskyggilegt

 

Hamas heldur žvķ fram aš 75% fallinna hjį žeim ķ strķšinn nśna sé almennir borgarar. Samkvęmt skošun Israelsmanna į žessu eru yfirgnęfandi meirihluti, - tveir žrišju hlutar, - karlmenn į aldrinum 18-60 įra žrįttt fyrir aš žessir aldurshópar karlmanna séu ašeins 20% af ķbśum Gaza.

 

Ķ stuttu mannśšarvopnahléi 24 jślķ, tóku Hamas 25 manns af lķfi įn réttarhalda vegna įsakana um aš žeir hefšu njósnaš fyrir Israel. Žessum 25 var sķšar bętt viš tölur um mannfall vegna Israel og hylltir sem pķslavęttir. Samkvęmt oršum Bassem Eid ķ Palestinian Human Rights Moitoring Group ( félagsskapur sem fylgist meš mannréttindum Palestķnu araba) veršur mannfall mešal Palestķnumanna fyrst og fremst „ķ žįgu Hamas“:

 

(5) Ašgeršir Israels er ķ andstöšu viš alžjóšalög

Human Rights Watch hefur įsakaö Israel um aš brjóta lög um strķšsrekstur og SŽ hefur hafiš könnun į ętlušum strķšsglępum Israel en ekki į Hamas sem heldur til streitu aš gera almenna borgara ķ Israel aš skotmörkum.

Viš įrįs į lagalega skilgreind hernašarskotmörk  stašsett mešal almennings  er įbyrgšin af mannfalli almennra borgara sett į žį strķšsmenn sem hafa komiš sér fyrir į slķkum stöšum (The Conduct of Hostilities Under the Law of International Armed Conflict, Cambridge University Press, 2004).

Israel hefur gripiš til įšur óžekktra ašgerša til aš takmarka mannfall viš erfišar ašstęšur žegar veriš er aš svara flugskeytaįrįsum frį svęšum almennra borgara. Žeir hafa hringt ķ farsķma fólks nįlęgt skotmörkum til aš vara viš ašstešjandi sprengjukasti, kastaš nišur dreifimišum į arabķsku til aš vara almenning viš og loks hafa žeir „bankaš į dyrnar“ meš smį hvellettum įšur en sprengjum er skotiš.

Hręddir um aš žetta gęti fękkaš lįtnum mešal almennings brįšst Hamas viš meš žvķ aš neyša Gaza bśa til aš mynda „mannlegan skjöld“ fyrir eldflaugaskotpalla sem var komiš fyrir į venjulegum heimilum. The New York Times lżsti einum slķkum móttakanda ašvörunar sem brįst viš meš žvķ aš fylkja fjölskyldu sinni , žar į mešal börnum, ķ bygginguna, sem įtti aš sprengja, til aš mynda mannlegan skjöld og lét sem žetta vęri dįš!

(6) Višbrögš Israel ķ „ósamręmi“ viš tilefniš

 Brazelķa hefur kallaš heim sendiherra sinn til aš andmęla „ósamręmi“ ķ andsvari Israel gegn skotflaugum Hamas og hryšjuverkagöngum. En samręmi er ekki męlt meš tölum yfir fallna į bįša vegu. Israel hefur lagt įherslu į sprengjuskżli fyrir almenning, ķ eldflaugavörnum til aš verja borgir sķnar og kemur ekki her sķnum fyrir mešal almennra borgara. Žjóšin er varnin eftir föngum,  jafnvel leiksvęši ķ Sušur-Israel hafa veriš gert skotheld fyrir milljóna dollara virši af styrktu stįli. Er rétt aš įsaka Israel fyrir aš verja borgaranna?

Ķ seinni heimsstyrjöldinni féllu 67.000 almennir breskir borgarar og 12.000 bandarķskir mešan nasistar misstu meir en milljón almennra borgara. Efast einhver um įbyrgš nasista, sem hófu strķšiš, į žessum daušsföllum?  Heyršum viš einhvern kalla „ósamręmi“ ?

Hernašarfręšingurinn Richard Kemp, ofursti, komst į žessari nišurstöšu: „Ég tel aš ķ gjörvalli sögu strķšsįtaka hafi enginn her gert meira til aš takmarka mannfall mešal almennings og saklausra borgara en IDF ( Israel Defense Force) er aš gera nśna į Gaza.“

(7) Hamas er mannśšarsamtök

Hamas gefur sig śt fyrir aš vera mannśšarsamtök, sem žaš er hreinlega ekki.  Į mešan almenningur į Gaza bżr meš mikiš atvinnuleysi og mjög rżran efnahagsvöxt raka leištogar Hamas saman auši, leggja eyšileggjandi skatta  į višskiptalķfiš og hreinlega stela alžjóšlegu hjįlparfé. Leištogi Hamas, Ismail Haniyah, heldur aš sögn mörg heimili į Gaza. Įriš 2010 greiddi hann 4 milljónir dollara fyrir hśs į sjįvarlóš ķ Lķbanon. Nęstur honum stendur Khaled Mashal og stjórnar 2.6 milljarša dollara sjóši (300 millljaršir ķsl króna) sem er runniš frį rķkisstjórnum Katar og Egyptalandi.

Ef Hamas vęri ķ raun aš berjast fyrir rétti hins almenna Palestķnuaraba žį myndi žeir leyfa kosningar, tryggja almenn mannréttindi og hętta ofsóknum į hendur pólitķskra andstęšinga. Ķ žess staš kżs Hamas aš breiša śt ógn og skelfingu.

(8) Hamas vill bara fį aš lifi ķ friši

Leištogar Hamas hvetja til ofbeldis, leyfa Islamic Jihad aš reka grimmdarverka sumarbśšir fyrir börn nišur aš 6 įra aldri žar sem börnin lęra hatur og hvernig į aš taka hermenn Israela ķ gķslingu. Ritari SŽ Ban Ki-Moon segir įrįsir Hamas į almenna borgara Israel brot į alžjóšalögum.

Ķ stofnskrį sinni setur Hamas fram markmiš sitt aš eyša Israel og śtrżma öllum gyšingum  um gjörvallan heim. „Ętlun Zionista er takmarkalaus“ og „barįtta okkar gegn gyšingum er risavaxinn… žar til óvinurinn hefur veriš gjörsigrašur“. Hver getur efast um žaš aš fįi Hamas tękifęriš munu žeir valda gķfurlegu tjóni į Israel og gyšingum. Žessi tilvistarógnun gefur Israel ekkert annaš val en aš eyšileggja hernašarmįtt Hamas og eyšileggja göngin.

Žį virkaši ansi hlįlega į marga žegar leištogi Hamas, Ismail Haniyeh, gumaši af žvķ aš nś vęru žeir bśnir aš fį eldflaugar sem gętu falliš į Tel Aviv į sama tķma og hlśš var aš afadóttur hans į Schneider barnaspķtalanum nįlęgt Tel Aviv.

 (9)  Allt mannfall į Gaza er Israel aš kenna

Margar eldflaugar  Hamas sem hefur skotiš aš Israel hafa ekki drifiš alla leiš en hafa lent innan Gaza. Israel er išulega kennt um žessar sprengingar og mannfall af žeirra völdum. Eitt mjög umtalaš tilfelli varšar eldflaug sem lenti į skóla SŽ 24. jślķ meš 16 föllnum. Israel hefur algjörlega hafnaš žvķ aš hafa sprengt skólann žegar einhver var višstaddur og hefur lagt fram loftmyndir mįli sķnu til stušnings.

Fjórum dögum seinna lenti sprengja į garši į Gaza og drap nķu börn og einn fulloršinn. Her Israel fullyršir aš žetta hafi oršiš af völdum hryšjuverkamanna Gaza en eldflugar frį žeim höfšu žį einnig falliš į Shifa spķtalann og Strandbśšir (Shati).

Aš auki fórust aš minnsta kosti 160 börn viš gerš net hryšujuverkaganga Hamas.

(10)  Israel veršur aš hętta hernįmi Gaza, leyfa neyšarhjįlp og hętta žjóšarmorši.

Gaza er ekki undir hernįmi Israel sem hafši einhliša afhent svęšiš og fariš meš alla hermenn jafnt sem almenna borgara žašan įriš 2005. Žrįtt fyrir aš žśsundir hryšjuverkasprengja og eldflauga stafi frį svęšinu öll undanfarin įr hefur Israel haldiš įfram jafnvel nśna ķ žessum įtökum aš flyja inn lękningavörur, matvęli, naušsynjavöru og eldsneyti ķ stórum stķl.

Žrįtt fyrir strķšiš hefur Israel haldiš Kerem Shalom hlišinu opnu fyrir stöšugan straum af nausynjavöru inn til Gaza og leyfir einnig mannśšar ašgang ķ Erez hlišinu  noršanlega į Gaza. Her Israels rekur alhliša spķtala viš Erez hlišiš og mešhöndlar žar Palestķnumenn frį Gaza. Hamas heldur upp stöšugum įrįsum į bęši hlišin į hverjum degi.

Mešan margir ķbśar Gaza lķša sannarlega skort af żmsu tagi reyndir Hamas allt sitt til žess aš gera įstandiš enn erfišara svo unnt sé aš nota žaš ķ įróšursstrķšinu gegn Israel og um leiš skapa rķfandi svartan markaš til įgóša fyrir ómennin ķ Hamas.

Brįtt munu heyrast hįvęrar raddir um naušsyn žess aš senda steypuefni til Gaza fyrir „enduruppbyggingu“. Fyrri slķkar sendingar fóru ķ aš byggja hryšjuverkagöngin. Munu alžjóšleg hjįlparsamtökin lįta blekkjast aftur?

Ef Israel er aš fremja žjóšarmorš žį eru žeir sannarlega aš standa sig illa ķ žvķ verk? Af hverju hafa žeir žį ekki veriš hrottalegri?  Hvar eru žręlabśširnar og fjöldamoršin um nętur? Žaš er erfitt aš koma heim og saman hugmyndin um „žjóšarmyršandi Israela“ og rśmlega žśsund Palestķnumanna ašallega föllnum ķ bardögum.  Śtrżming nasista į tveimur žrišju hluta gyšinga ķ Evrópu. Žaš er žjóšarmorš. 800.000 Tśtsar drepnir ķ Rwvanda (7 af hverjum 10). Žaš er žjóšarmorš.

Israel hefur stašiš frammi fyrir erfišu vali į Gaza en hefur aš öllu leyti reynt aš takmarka mannfall, verja borgara sķna og stefnt aš žvķ aš skapa betra lķf fyrir allt fólkiš į svęšinu, - gyšinga jafnt sem araba.

Athugiš

Bloggiš hér aš ofan er lausleg žżšing į grein Yvette Alt Miller sem er menntuš frį Harvard, Oxford University og loks frį London School of Economics žar sem hśn lauk doktorsnįmi.


Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband